Waar zijn de handvatten? Ze zweeft. Ze zweeft als een snipper verbrand papier, dwarrelend omhoog, de eigenschappen van massa verloren. Het lichaam is daar, en tevens kwijt. Ze heeft zichzelf nooit zo stevig gevoeld, en tegelijk fragiel. Beschut, maar naakt. Er is niets dat ze zou veranderen. Waarnemingen gaan voorbij aan horen, zien, aanraken. Alsof ze er deel van uitmaakt, niet erin beweegt. En er is rust, stilte van een binnenkant. De verborgen zijde.

Ze is blij dat ze niet slaapt. Wat zou ze niet missen. Onder de lakens strekt ze haar benen en armen zo wijd mogelijk. Haar borst duwt ze omhoog. Na enkele minuten ontspant ze weer, zakt ze weg in een wereld die haar opvangt. Roerloos. Dan herhaalt ze de gedaantewisseling. Ze pulseert langzaam als een diepzeekwal. De snipper papier is weggeteerd. De transformatie is voltooid.

Als ze ooit uit bed komt is ze een nieuwe mens.

Routineus, onaandachtig, drukt hij met zijn vlakke hand tegen een schakelaar. Aan de andere kant van de woonkamer begint een lamp te branden. Hij staat er in het geheel niet bij stil dat hij om dit onbenullige feit nog niet zo lang geleden als halfgod aanbeden of als duivelskind verdronken of verbrand zou zijn. Dat licht een diep metafysische betekenis heeft ontgaat hem hoe dan ook. Zijn enige verlangen is het verdrijven van de duisternis die hem belet zijn koffie niet naast maar in zijn mok te schenken. Over bovennatuurlijke of morele duisternis piekert hij niet vaak.

Hij beschouwt zichzelf als een ruimhartig mens. Wat hem betreft mag iedereen zijn gang gaan, zolang men hem geen duimbreed in de weg legt. Zijn halfgeopende ogen zien erop toe dat zijn rechterhand de koffie op de juiste plaats naar beneden laat lopen. Hij gaapt onverholen.
​
Met de schakelaar heractiveert hij de duisternis.

Welbeschouwd is het ontzagwekkend, beangstigend zelfs, bedenkt hij, gekmakend als je je hoofd er niet bijhoudt. Bedachtzaam schuift hij het bekruimelde bord iets van zich af nadat hij het mes er diagonaal opgelegd heeft, tussen koffiekop en betraand borrelglas. Het servet trekt hij theatraal van zijn schoot om het op tafel te leggen. Hij strijkt door zijn dunner wordend haar. Geruisloos schuift hij de houten stoel iets naar achter en staat op. Met een hoofdknikje begroet hij de kelner en stapt naar buiten.

Even twijfelt hij: links of rechts? Direct bevangt hem de gedachte. Deze eerste stap bepaalt alle andere. Er is geen eenvoudige weg terug als ik eenmaal een richting heb ingezet. De onbeschrijfelijke zwaarte van het moment verlamt hem. Hij heeft er nooit eerder bij stilgestaan. Stel dat hij als twaalfjarige een stap de andere kant op had gezet?

Stel dat hij zojuist een salade niçoise besteld had?

De late zomer deelt een zachtfrisse wind waarmee de natuur ontwaakt. Voor sommigen een voorbode van de herfst, anderen voelen erin een licht melancholisch terugverlangen naar het vroege voorjaar, toen de hemel zwanger leek van mogelijkheden en kansen en zij uitzagen naar aanstaand geluk in vrije warmte, naar vrolijkheid, liefde misschien. Het lichtzinnig verwachten wanneer de kaarten nog niet zijn geschud, de stiekeme hoop ook dat je meer kans maakt op geluk dan een ander.

Slechts een enkeling trekt de aas. Ook het herinneren van de lente leidt tot het najaar, de warme kleuren en geuren die zo’n schrale troost vormen voor de kille regens, de kaalslag, het onverbiddelijk kwijnend sterven. Je herkent ze, in de straten, de winterslapers en de hamsteraars. De een gelaten, de ander opgejaagd, onderworpen aan een eender regime. Hijzelf berust in wat de seizoenen hem gunnen.

Hij verwacht geen goede hand, wel een rechtvaardige deling.

Halverwege een zin grijpt ze naar de afstandsbediening en drukt de televisie uit. Ze kan het niet meer horen, wil het niet meer zien. Het is allemaal zo… eigenlijk heeft ze geen woorden meer voor de emoties die de steeds hoger opspattende golven van de wereldstorm losweken. Ze slaan haar onbarmhartig in het gezicht en striemen haar gevoel, gedachten, het beeld dat ze zich van het leven gevormd had. Niets anders kan ze meer dan zich verschuilen voor deze tsunami van lelijkheid en meedogenloosheid, hopende dat die haar de adem niet beneemt. Wat als ze stikt? 

Lamgeslagen ligt ze op haar diepblauwe bank, als een drenkeling. Ze pakt de roman naast het geborduurde kussen en zoekt de juiste bladzijde. In haar ooghoek ziet ze het troostend Engels behang, de zilveren filigrainlijstjes op het antieke consoletafeltje. Ze verdwijnt in haar hermitage van esthetisch sentiment.

Zes hoofdstukken voor de storm weer opsteekt.

Het besluit viel vorige week donderdag, rond half drie. Vandaag is de dag dat hij de leegte gaat ervaren. Hij hoorde erover in een podcast en was dadelijk gefascineerd. Het greep als een ontbrekend puzzelstuk naadloos in de onbevrediging die hem de laatste tijd bevangen heeft. Tegen kwart voor twee overzag hij zijn bezittingen, zijn carrière, zijn vriendenkring, de energie die het kost om dat alles te onderhouden. De volheid. Hij is het dragen zo moe. En toen hoorde hij van de leegte.

Hoe moeilijk kan het zijn? denkt hij, gewend aan gemakkelijk succes. Gewoon even niks doen, mijn mond houden en de playlist uitzetten. Verlangend gaat hij buiten op de patio zitten en sluit zijn ogen. Na enkele minuten schudt hij zijn hoofd en sluit zich op in de wc. Hij concentreert zich op een vlek onder de afzuiging.

Hij zucht, grijpt zijn autosleutels en rijdt de stad uit.

De tijd dat ze hem in zweterige dromen ’s nachts opjoegen ligt achter de horizon van zijn gevoelsherinnering. Dat wil niet zeggen dat het hem tegenwoordig onberoerd laat. Maar het is, zoals hij het zelf omschrijft, genormaliseerd. Wat welbeschouwd een dwaas woord is, want normaal is het voor hem nooit geworden, evenmin als de norm. Elk ontslag dat hij aanzegt, gaat gepaard met emoties, van beide kanten. Staat iemand er weleens bij stil hoe pijnlijk het voor hem, reorganisatiemanager, is de brenger van mythologisch onheil te zijn?

Zijn eerste ontslagronde staat hem bij als een jeugdige vrijage. Trots en verwarrend. Onzekerheid of de zware maatregel wel in verhouding staat tot het verwachte voordeel. Hij heeft geleerd dat de toekomst zich maar moeilijk in modellen laat vatten. Het is de willekeur van die toekomst die het oordeel bepaalt dat de publieke opinie over hem velt.

Uiterlijk onbewogen tart hij het lot.

Eigenlijk droomt hij er al jaren van. Hoe het zal zijn, en wat het weldadig effect op hem en zijn leven zal zijn. Als hij eraan denkt, voelt hij die zalige onrust in zijn lichaam, waarvan hij als tiener meende dat die voorbehouden was aan de Grote Liefde. Overdag leest hij wat, en doet de afwas, hij maakt noodgedwongen een praatje met een buurtbewoonster, en veegt het tegelpad naar zijn voordeur. Het vervult hem niet. Hij vindt het zonde van zijn kostbare tijd, en tegelijk weet hij niet wat hij anders zou moeten doen. 

Aan het verwezenlijken van de grote droom komt hij niet toe. Hij durft er niet aan. Nog herinnert hij zich al te goed hoe het hartzeer hem opvrat, toen zijn vorige droom uiteen spatte. Wie zich wil beschermen tegen verlies, moet geen rijkdom vergaren, bedacht hij zich.

Een schraal leven is niet lastig af te geven.

Ze likt zichzelf. Lenig is ze op de kast gesprongen en bepaalde dat dit de plaats is én het moment voor een wellustige wasbeurt. Vervolgens rolt ze zich op en laat langzaam haar kopje zakken op haar voorpoten. Lijzig vallen haar ogen dicht. De televisie waar ze voor is gaan liggen hindert haar niet, maar ze heeft er ook geen voordeel van. In haar poezenbrein is het een betekenisloos onderdeel van de natuurlijke omgeving, totdat hij iets vertoont dat een plaats heeft in haar evolutionair conceptenbestand. Uitgezonden vogels bekleden daarin onveranderlijk plaats één.

Muziek heeft duidelijk geen plaats in dat bestand. Hoe kranig het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks ook zijn best doet op Brahms Vier, ze raakt noch ontroerd, noch geïnteresseerd. Ze registreert onbezielde ruis. Volslagen indifferent komt ze wijd geeuwend overeind, rekt zich uit en huppelt parmantig voor het televisiebeeld.

Er is wel een balletdanseres aan haar verloren gegaan.

Hij haat zichzelf wanneer hij op straat in slaap valt. Het gebeurt ook zomaar. Zo zit hij tevreden op een muurtje of een bankje naar opgewonden scholieren en winkelende vrouwen te kijken, en zo is hij vertrokken. Ook nu wordt hij weer wakker doordat iemand aan zijn arm trekt. ‘Hallo meneer, leeft u nog?’ hoort hij een meisje als door een lange koker tegen hem zeggen. Verward kijkt hij op naar het groepje dat zich om hem heen verzameld heeft. ‘O ja hoor, dank u wel’, zegt hij zacht.

Akelig kind, laat me met rust, denkt hij tegelijk. Hij haat het zo betrapt te worden. Narcolepsie, opperde een kennis in een kroeg een tijd geleden. Hij antwoordde: ‘Stel je niet aan, ik ben gewoon een vermoeide, gammele oude zak. Op een dag val ik dood neer tussen de Hema en de C&A.’

Een heroïsch einde, vonden ze op dat moment.