Gedenk te leven

Op oude kerkhoven zie je wel eens de  spreuk staan ‘Memento mori’. Dat wil zeggen ‘Gedenk te sterven’, oftewel ‘Mens,  denk eraan dat je sterfelijk bent’. Nou is dat niet de meest opgewekte  reclamspreuk, maar het is natuurlijk wel een diepe waarheid. Toch hoeven de  meeste mensen daar niet attent op gemaakt te worden. Ouderdom komt vaker dan ons  lief is met gebreken, en dat betekent dat ons lichaam ons vanzelf al met de neus  op de feiten drukt.

Zeker zo begin november worden velen  door dergelijke gevoelens beslopen. Het weer wordt guur en kan ons wat somber  stemmen. Allerzielen, de herdenking van al onze lieve doden, valt natuurlijk  niet voor niets in dit seizoen. De herfst zelf lijkt ons al te zeggen: alles is  sterfelijk en vergankelijk.

Het herdenken van de mensen die we  verloren is belangrijk. Niet omdat we ons zo graag met de dood bezig houden,  maar juist omdat we met ons leven bezig zijn. Terugkijken en koesteren wat je  dierbaar is, was en blijft, draagt bij aan een positieve waardering voor het  leven. Wie de rijkdom aan herinneringen die je gedurende je leven hebt  opgebouwd, levend kan houden, die houdt zichzelf levend. Ons leven krijgt  betekenis door de weg die we gegaan zijn. En de mensen die we op die weg hebben  ontmoet. Als we in staat zijn om dat was ons altijd dierbaar geweest is, vast te  houden, dan houden we onze eigen kern vast. De essentie van ons leven blijft dan  overeind. En dan kunnen dingen daar omheen eventueel wegvallen. Dan blijven we  toch wie we zijn.

Wat dat betreft zou het veel beter zijn  om te zeggen: ‘Gedenk te leven’. Want we vergeten zo vaak te leven. Te genieten  van het moment. We hebben bijvoorbeeld spijt over vroeger, we maken ons zorgen  over de toekomst, en vandaag ontglipt ons daardoor. ‘Mens, denk eraan dat je nu  leeft!’

Onlangs las ik een mooie uitspraak. Hij  luidt: De traditie eren is niet de as bewaren, maar het vuur brandend houden.  Dat is herdenken. We vertellen de verhalen van mensen. Niet om hun leven vast te  houden, maar om de inspiratie die van hen uitging verder te dragen. Voor nieuwe  generaties, maar ook om zelf geestelijk op de been te blijven.